Արարատյան դաշտը լայն հարթավայր է Հայաստանի հարավ-արևմուտքում՝ Արաքս գետի երկայնքով։ Նրա վերևում Արարատ լեռն է։ Այստեղ է աճում հայկական կոնյակի խաղողի մեծ մասը։
Արև և հակադրություններ
Դաշտում ամառը շոգ է ու չոր, արևոտ օրերը՝ շատ։ Ձմեռները ցուրտ են։ Ցերեկը խաղողը շաքար է հավաքում, գիշերվա զովությունը պահպանում է բույրը։ Այդպիսի խաղողից ստացվում է հարուստ գինի, իսկ դրանից՝ ջերմ, կլորավուն բնավորությամբ կոնյակ։
Հրաբխային հող
Հայկական լեռնաշխարհը ձևավորել են հրաբուխները, և դաշտի հողերը հիմնականում հրաբխային ծագում ունեն։ Անձրևները քիչ են, ուստի այգիները ոռոգվում են Արաքսի և լեռնային գետերի ջրով՝ ջրանցքների ցանցով։
Հին ավանդույթ
Հայաստանում խաղող աճեցնում են հազարավոր տարիներ։ Երկրի հարավում՝ Արենիի քարանձավում, հնագետները գտել են հայտնի ամենահին գինեգործարաններից մեկը՝ մոտ 6000 տարեկան։ Ֆրանսիական տեխնոլոգիայով կոնյակ Հայաստանում սկսեցին պատրաստել XIX դարի վերջին, և Արարատյան դաշտը դարձավ դրա խաղողի հիմնական աղբյուրը։
Սորտերը
Հայկական կոնյակի համար օգտագործում են տեղական սորտեր.
- ոսկեհատ — հայկական ամենահին սորտերից մեկը,
- գառան դմակ,
- մսխալի,
- կանգուն — Հայաստանում ստեղծված սորտ։
Բերքահավաքը
Դաշտում խաղողը հավաքում են սեպտեմբեր–հոկտեմբերին։ Թարմ գինին կրկնակի թորում են, և թորվածքը երկար տարիներով գնում է կաղնու տակառներ՝ TUFF XO-ի համար 20, TUFF Heritage-ի համար՝ 30 տարի։
